افسانههای زیادی پیرامون پیدایش چای وجود دارد. افسانههای متفاوت و بسیاری در کشورهای شرق آسیا بهخصوص چین و ژاپن پیرامون پیدایش چای رواج دارند. اما نکته جالب این است تمام افسانهها چین را مبدأ پیدایش چای میدانند؛ حتی افسانههای ژاپنی.
افسانههای چینی پیدایش چای
گفته میشود که “شن نونگ” (Shen Nong) امپراطور و پدر کشاورزی و طب گیاهی چین، ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، چای را کشف کرده است. در یک کتاب مربوط به گیاهان دارویی متعلق به چین باستان که در دوره هان نگاشته شده است، آمده است که؛ یک روز “شن نونگ” ۱۰۰ گیاه مختلف را تست کرد که ۷۲ نوع گیاه سمی در میان آنها بود، سپس برای رفع این سموم از چای استفاده کرد. دو نسخه جالب دیگر از این داستان نیز وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
در دوران باستان، مردم اطلاعات کمی در مورد گیاهان داشتند. برای تشخیص این که کدام یک خوراکی، سمی و یا دارویی هستند، “شن نونگ” هر روز گیاههای مختلفی را تست میکرد. خوشبختانه شکم وی شفاف بود و از این طریق میتوانست واکنشهای داخل معدهاش که بر اکثر خوردن گیاه ایجاد میشد، را مشاهده کند. وقتی که برگهای چای را امتحان کرد، متوجه شد که تمام سموم داخل معده و روده را پاکسای میکنند.
افسانه پیدایش و ایجاد چای
روایت دیگر اما معقولتر از داستان شکم شفاف است. گفته شده که روزی “شن نونگ” پس از پیادهروی طولانی، در حال استراحت زیر سایه درختی بود و ظرفی برای جوشاندن آب، روی آتش گذاشته بود. تعدادی از برگهای درخت داخل آب در حال جوشیدن میافتند. “شن نونگ” آب جوش را مینوشد و احساس سرحالی و طراوت میکند. وی که روز قبل از این اتفاق، ۱۰۰ گیاه را تست کرده بود با مصرف چای به این نتیجه رسید که؛ دارویی را کشف کرده است که طعم تلخی تلخی دارد و فرد با نوشیدن آن، میتواند سریعتر فکر کند، کمتر بخوابد، سبکتر حرکت کند و بهتر ببیند.
افسانههای ژاپنی پیدایش چای
رایجترین قرائت افسانهای پیدایش چای در ژاپن بیان میکند که “بودی دارما” راهب معروف بودایی قصد داشت هفت سال برای مراقبه بیدار بماند، هنگامی که احساس خستگی و خوابآلودگی کرد برای ادامه مراقبه، پلکهایش را برید و روی زمین انداخت، پس از مدتی گیاهی از محل پلکهای وی رویید. “بودی دارما” پس از چیدن برگهای چای و جویدن آن احساس سرحالی کرد و سرشار از انرژی شد، چای به او کمک کرد تا بیدار بماند و به ادامه مراقبه هفت ساله خود بپردازد. این گیاه همان گیاه چای بود.
البته این افسانه فقط مختص ژاپنیها نیست و در هند و حتی چین نیز رایج است. علت علاقه چینیها به این افسانه، محل مراقبه “بودی دارما” است که با توجه به اکثر روایاتی که پیرامون این افسانه وجود دارد، معبد شائولین در چین است. علت رواج این افسانه در هند نیز این است که “بودی دارما” اصالتی هندی دارد. عمده دلیل علاقه ژاپنیها به این افسانه پیدایش چای و شخص “بودی دارما” نیز این است که “بودی دارما” در ژاپن درگذشته است.
نسخه دیگری از این افسانه وجود دارد که معقولتر از نسخه قبلی است. “بودی دارما” پس از احساس خستگی و خوابآلودگی در سال پنجم مراقبه، برای این که خوابش نبرد برگ درخت چای را میچیند و آن را میجود، پس از مدتی متوجه میشود که خستگیاش بهطور کامل در رفته است.